Corona: vloek en zegen voor de natuur

Corona: vloek en zegen voor de natuur

Dolfijnen in zeehavens en wilde dieren op straten: de laatste maanden kon iedereen zien hoe de coronacrisis de natuur meer ruimte gaf. Het effect van de crisis op de Nederlandse natuur blijkt echter helemaal niet zo positief te zijn – al zien natuurorganisaties ook voordelen.

Toen het land in lockdown ging en alle recreatiemogelijkheden hun deuren sloten, trokken de Nederlanders massaal hun wandelschoenen aan. Natuurgebieden vormden het laatste toevluchtsoord voor wie het binnen zitten beu was. Tijdens het Paasweekend was het zelfs zo druk in de natuur dat natuurorganisaties een oproep deden om die gebieden zo veel mogelijk te mijden.

Elke dag zondag

Volgens Marcel van Dun, woordvoerder van Staatsbosbeheer, hebben de hogere aantallen wandelaars geen gunstig effect op de Nederlandse natuurgebieden. “Het gedrag van de mensen is sinds de lockdown veranderd”, zegt hij. “Ik heb van een boswachter gehoord dat het qua bezoekersaantallen elke dag zondag lijkt. Dieren worden daar onrustig van; het wordt moeilijker voor ze om mensen te vermijden.”

“De lente is het broedseizoen. Loslopende honden jagen het wild op en verstoren broedende vogels.”

Meer zwerfafval

Vooral onervaren wandelaars die niet bekend zijn met de regels richten schade aan in de natuur. Loslopende honden vormen een belangrijk probleem. “De lente is het broedseizoen”, legt Van Dun uit. “Loslopende honden jagen het wild op en storen broedende vogels.”

Ook zorgt de explosie aan wandelaars voor veel meer afval in de natuur. Trouw berichtte op 3 april dat boswachters meer zwerfafval in hun gebieden vinden. Een vrijwilliger die op de Regte Hei bij Goirle afval raapt, meldde aan de krant dat er dubbel zo veel vuilnis in de natuur ligt als gewoonlijk; ook op plekken die normaal gesproken schoon blijven.

Aanrijdingen

De wegen zijn momenteel een stuk leger dan normaal, maar toch zijn natuurbeschermingsorganisaties bang dat fors meer dieren slachtoffer zullen worden van aanrijdingen. Volgens Rijkswaterstaat bestaat de kans dat dieren zich door de rust eerder in de buurt van wegen begeven.

Aangereden dieren hebben in coronatijd minder kans om een ongeval te overleven. De Volkskrant berichtte dat op 31 maart acht dierenorganisaties bij de overheid protesteerden omdat dierenopvang niet onder de vitale beroepen gerekend werd. Volgens de organisaties bemoeilijkte dat de opvang en zorg voor dieren.

Stadsdieren

Waar de dieren in de natuurgebieden lijden onder de aanwezigheid van de mensen, kunnen stadsdieren het juist moeilijker krijgen door onze afwezigheid, vertelt bioloog Jelle Reumer tegen het ANP.

Duiven, meeuwen en ratten zijn voor hun voedselvoorziening deels aangewezen op etensresten die ze op straat vinden, maar door de sluiting van de horeca moeten ze op zoek naar alternatieven. Volgens Reumer is het mogelijk dat de populaties inzakken of dat stadsdieren op zoek gaan naar leefgebieden waar meer voedsel te vinden is.

Schone luchten

De natuur heeft niet alleen maar te lijden door de crisis; zo is de lucht een stuk zuiverder geworden. Door de crisis werden fabrieken stilgelegd en bleven auto’s op de parkeerplaats staan. Als gevolg daarvan zijn er veel minder schadelijke stoffen zoals koolstofdioxide in de lucht terechtgekomen.

Het KNMI concludeerde uit analyses van satellietmetingen dat de lucht rond 25 maart van dit jaar tussen de twintig en zestig procent schoner was dan tijdens een vergelijkbare weersituatie in februari 2019. Milieuwetenschappers van het RIVM kwamen enkele dagen na het KNMI met minder optimistische cijfers: volgens hun metingen verbeterde de luchtkwaliteit met tien tot twintig procent.

Zowel het KNMI als het RIVM vermoedt dat de verbetering in luchtkwaliteit waarschijnlijk slechts van tijdelijke duur zal zijn. Het KNMI verwijst daarbij naar cijfers uit China, waar de verontreinigingscijfers tijdens de lockdown ook fors daalden. Toen in april de Chinese industrie weer op gang kwam, raakte de lucht in rap tempo opnieuw even vervuild als gebruikelijk.

“Wandelen in de natuur is een hele prettige uitlaatklep. Mensen zijn zich bewuster van hun omgeving en hebben er meer oog voor.”

Meer waardering

Hoewel de coronacrisis de Nederlandse natuur schaadt, ziet Staatsbosbeheer-woordvoerder Van Dun ook positieve effecten van het virus op de natuur. “Sommige vogelsoorten die op de stranden broeden lijken meer voor te komen”, legt hij uit. Cijfers over strandbroeders zijn echter nog niet bekend.

“Ook zien we nu meer waardering voor onze natuurgebieden”, vervolgt hij. “Wandelen in de natuur is een hele prettige uitlaatklep. Mensen zijn zich bewuster van hun omgeving en hebben er meer oog voor.”

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Volg ons