Corona redt ons niet van CO2

Corona redt ons niet van CO2

Het openbaar vervoer rijdt weer, zij het met beperkte capaciteit. De afgelopen maanden temperde minder reizen onze CO2-uitstoot. Nu het land weer opengaat, gaan we ook weer meer uitstoten. Om het milieu te beschermen zijn maatregelen nodig die verder strekken dan de coronatijd.

Na maanden volgens een beperkte dienstregeling te hebben gereden, gaat het openbaar vervoer vanaf morgen weer grotendeels rijden zoals de reiziger dat voor de coronacrisis gewend was. Maar dat betekent niet dat werkend Nederland volop gebruik kan maken van trein of bus. 

Beperkte ov-capaciteit

Vervoersmaatschappijen raden niet-noodzakelijke reizen nog steeds af. Daarnaast is de capaciteit vanwege gezondheidsmaatregelen beperkt. In NS-treinen mogen reizigers alleen gebruik maken van stoelen met een groene sticker; slechts de helft van de stoelen in een trein heeft er zo één.

“Veruit de meeste mensen verwachten op basis van ons onderzoek weer terug te gaan naar hun ‘oude’ ov-gebruik van voor corona.”

Bovendien heeft de populariteit van het openbaar vervoer door de coronacrisis een flinke klap gekregen. Uit het rapport Mobiliteit en de coronacrisis van het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM) blijkt dat voor de coronacrisis ongeveer vijftig procent van de Nederlanders een positief beeld had van de trein; momenteel is dat maar zo’n tien procent. Ook het positieve beeld van bus, tram en metro is van ruim veertig naar ongeveer tien procent gekelderd.

Minder autorijden

“Angst voor besmetting in collectief vervoer speelt hierbij een rol”, legt KiM-onderzoeker Marije Hamersma uit. Volgens haar betekent de keldering waarschijnlijk niet dat de meeste ov-reizigers na de crisis achter het stuur stappen. “Veruit de meeste mensen verwachten op basis van ons onderzoek weer terug te gaan naar hun ‘oude’ ov-gebruik van voor corona.”

Met veel medereizigers in een coupé zitten vinden de meesten momenteel niet aantrekkelijk, maar dat betekent niet dat reizigers massaal de afzondering van de eigen auto opzoeken. Integendeel: veel Nederlanders willen juist minder autorijden. Volgens een ANWB-onderzoek wil 27 procent vaker de fiets pakken. Driekwart van de ondervraagden in een enquête van ABN-AMRO wil het autogebruik inperken.

CO2-uitstoot

Uit de Datablogs van de Nationale Databank Wegverkeersgegevens blijkt dat er fors minder wegverkeer ten opzichte van 2019 is – al loopt het aantal weggebruikers inmiddels weer op. Dat betekent weer meer uitstoot van koolstofdioxide, na een behoorlijke daling in april. Volgens onderzoek van Nature Climate Change lag de wereldwijde CO2-uitstoot zelfs zeventien procent lager ten opzichte van vorig jaar.

“Het Klimaatakkoord is een lange-termijnoplossing, terwijl corona iets van de korte termijn is.”

Voor Nederland zijn er nog geen uitstootcijfers, maar Martien Visser, hoogleraar Energietransitie aan de Hanzehogeschool Groningen, schat dat we over heel 2020 zo’n vijf tot zeven procent minder CO2 zullen uitstoten dan vorig jaar. “Aan de ene kant is dat ontzettend veel”, zegt hij. “Maar anderzijds laat het ook zien hoe moeilijk het is om onze CO2-uitstoot omlaag te brengen.”

Klimaatakkoord

Die uitstoot moet omlaag om de klimaatdoelen van Parijs te kunnen halen. In 2015 ondertekende Nederland het Klimaatakkoord van Parijs, bedoeld om de opwarming van de aarde te beteugelen. Voor ons land betekent de afspraak dat we in 2030 49 procent minder broeikasgassen uitstoten ten opzichte van 1990.

Volgens Bert van Wee, hoogleraar Transportbeleid aan de Technische Universiteit in Delft, kunnen we nog niet zeggen of de coronacrisis een bijdrage vormt in het halen van die doelen. “Het Klimaatakkoord is een lange-termijnoplossing, terwijl corona iets van de korte termijn is.”

“Eigenlijk moet de uitstoot ieder jaar dalen, maar om dat te bereiken zou je de huidige maatregelen moeten handhaven en nieuwe moeten invoeren.”

Tweedracht

Van Wee ziet in de wetenschap tweedracht over het effect van corona op de CO2-uitstoot. Sommige wetenschappers zeggen dat corona het halen van de klimaatdoelen niet zal helpen, maar juist zal vertragen. Door de crisis komen bijvoorbeeld investeringen in groene energie op een lager pitje te staan.

Anderzijds zijn er wetenschappers die denken dat de coronacrisis een positief effect op de lange termijn heeft omdat mensen bijvoorbeeld gewend zijn geraakt aan thuiswerken. Volgens Van Wee moet het effect daarvan niet overschat worden, vanwege de zogeheten theorie van constante reisbudgetten: gemiddeld over een groep mensen besteden mensen ongeveer een uur aan reizen.

“Als mensen minder vaak reizen, bijvoorbeeld omdat ze vaker thuiswerken, accepteren ze een grotere woon-werkafstand”, legt Van Wee uit. “Volgens de theorie is het effect op de autoreistijd daardoor verwaarloosbaar.”

Zuinig reizen

“De daling in CO2-uitstoot volhouden is moeilijk”, beaamt Visser. “Eigenlijk moet de uitstoot ieder jaar dalen, maar om dat te bereiken zou je de huidige maatregelen moeten handhaven en nieuwe moeten invoeren.”

Volgens hem zal Nederland echter niet massaal thuis blijven werken en moeten oplossingen daarom in het reizen zelf gezocht worden. “Ons oude reisgedrag zal grotendeels weer worden zoals die voor de crisis was. We moeten reizen daarom zo zuinig mogelijk maken. Die ontwikkeling naar een duurzamere economie is al bezig; daar moeten we mee doorgaan.” 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Volg ons