Met de tijd mee om grotere schade te voorkomen

Met de tijd mee om grotere schade te voorkomen

Een museum komt nog altijd oubollig over op een grote groep mensen, maar de noodgedwongen sluiting zette musea aan om vernieuwend te denken. Contact met het publiek is in deze tijd van levensbelang en alternatieven bieden daar een tijdelijke oplossing voor. Het financiële gat is moeilijker te vullen, waardoor een tweede coronapiek een rampzalige uitkomst kan geven.

Door Redactie Genieten

 “Deze crisis overviel iedereen, dus ook de musea”, vertelt Alice Roegholt, directrice van museum Het Schip uit Amsterdam. “Je zit gelijk in een enorme spanning, want er is veel onduidelijkheid en je wil weten wat er ook in deze tijd tot de mogelijkheden behoort.” Museum Het Schip is één van de vele musea die met alternatieven kwam om het grote culturele gat op te vullen. Normaal kunnen bezoekers hier de vaste collectie over de Amsterdamse School bezichtigen, dit is een stroming in de bouw- en sierkunst. Het museum had net een nieuwe, tijdelijke tentoonstelling van de Duitse architect Bruno Taut. Het coronavirus gooide echter roet in het eten, waardoor deze collectie op een andere manier bij het publiek moest komen. Alice Roegholt vertelt hoe het nu met het museum gaat, hoe ze de problemen hebben opgelost en hoe ze zich kunnen voorbereiden op een eventuele tweede piek.


Museum Het Schip is weer een week open en heeft extra maatregelen getroffen, zoals het plaatsen van ontvangst waar mensen verschillende Corona gerelateerde vragen moeten beantwoorden

Voorbereiden onmogelijk

Het coronavirus ging als een schok door de cultuursector en hier waren musea dan ook niet op voorbereid. “Het is gewoon heel erg moeilijk om je tegen zo’n groot probleem te wapenen. We zijn allemaal gewend om een risicoanalyse te maken bij de investering van een nieuwe tentoonstelling, maar niemand heeft aan een pandemie gedacht. Dat is niet alleen de cultuursector overkomen. Heel de wereld heeft met dit probleem te maken”, aldus Roegholt.

Musea konden zich vrijwel onmogelijk voorbereiden op deze crisis, omdat ze als stichting geen grote buffer kunnen opbouwen. Subsidieverstrekkers zien hun geld niet graag op een dikke bankrekening belanden. “Dit is een kwetsbaar punt in deze kwestie, waardoor musea weinig te verwijten valt”, zegt Pieter Bots. De senior beleidsadviseur van de Raad voor Cultuur wijst ook naar een ontwikkeling van de laatste jaren.

“De musea in Nederland zijn gestimuleerd om meer eigen inkomsten te genereren en dit is ook goed, maar nu deze ramp voltrekt valt dit deel weg. Dat is gemiddeld gezien ongeveer de helft van een museum haar inkomen.” De museale voorzieningen kregen dan ook een flinke klap te verduren toen dit deel zo’n acht weken niet binnenkwam. Zeker wanneer de huur doorloopt en het personeel op een uitbetaling wacht.

Alternatieven

Tijdens de noodgedwongen sluiting hebben de Nederlandse musea niet stilgezeten. Zo waren er online veel alternatieven te vinden. Van virtuele tours tot aan kunstzinnige opdrachten om thuis mee aan de slag te gaan. Dit levert in veel gevallen geen extra inkomsten op, maar het contact met de bezoekers blijft hierdoor wel warm. De crisis daagt musea op dit vlak wel uit om met creatieve oplossingen te komen en daarom gaan ze met de tijd mee.

Museum Het Schip is één van de vele musea die met alternatieven kwam om het grote culturele gat op te vullen. Normaal kunnen bezoekers hier de vaste collectie over de Amsterdamse School bezichtigen, dit is een stroming in de bouw- en sierkunst. Het museum had net een nieuwe, tijdelijke tentoonstelling van de Duitse architect Bruno Taut. Het coronavirus gooide echter roet in het eten, waardoor deze collectie op een andere manier bij het publiek moest komen. Alice Roegholt vertelt hoe het nu met het museum gaat, hoe ze de problemen hebben opgelost en hoe ze zich kunnen voorbereiden op een eventuele tweede piek.

Er wordt achter de schermen dus van alles gedaan om de collecties toch aan het publiek te tonen, maar het is niet hetzelfde als een echt dagje weg. Roegholt: “Ik vind het online gebeuren eigenlijk niks, maar in deze periode is het even noodzaak. Zo blijven we nog in contact staan met ons publiek en die zijn ons daar op hun beurt erg dankbaar voor.”

Tweede piek

De alternatieve basis is nu gelegd, waardoor musea een tweede piek of volgende crisis iets beter kunnen opvangen. Dit betreft met name de binding tussen een museum en haar bezoekers, want op financieel vlak zijn er nog maar weinig oplossingen. “Musea zijn erg afhankelijk van de publieke financiering en zonder dat draagvlak kunnen ze niet zomaar verder”, zegt Bots hierover. De noodpakketten met subsidie bieden vooralsnog hulp, maar deze kraan kan niet eindeloos blijven lopen.

Musea kunnen de komende tijd dan ook op zoek naar nieuwe ideeën om een eventuele nieuwe coronapiek op te vangen. Een oplossing waar ook daadwerkelijk een verdienmodel aan hangt is het ideale scenario, maar dat is lastig nu de musea minder mensen mogen ontvangen. Bots: “We hopen op creativiteit binnen de sector om de problemen deels op te lossen.”

Totdat ze die formule vinden, moeten musea het doen met de alternatieven die ze nu hebben en mogen ze hopen dat de maatregelen stukje bij beetje versoepeld worden. Het gaat de goede kant op, maar een tweede piek kan zomaar fataal zijn voor een deel van de kleinere musea in Nederland.

Wil je nog meer weten over de financiële onzekerheid bij musea? Lees hier het laatste deel van Dossier Genieten:

Of heb je eerder interesse in het begin van dit onderzoek? Lees hier het eerste deel:

One thought on “Met de tijd mee om grotere schade te voorkomen

  1. Reply
    Museale objecten vinden altijd een nieuw thuis — Startpunt
    14/06/2020 at 20:11

    […] Met de tijd mee om grotere schade te voorkomen […]

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Volg ons