Coronacrisis zware klap voor museumsector

Coronacrisis zware klap voor museumsector

De Museumvereniging waarschuwde begin april dat een op de vier musea dreigde om te vallen als er geen steun kwam voor de gevolgen van de coronacrisis. Inmiddels is er steun beloofd, maar al vóór de crisis hadden veel Nederlandse musea het moeilijk. Zo schreef ongeveer de helft van de kleine tot middelgrote musea, met een omzet tussen de 400.000 en 3,2 miljoen euro, in 2018 rode cijfers.

Door Redactie Genieten

Minister Van Engelshoven van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap beloofde steun om te voorkomen dat musea omvallen door de gevolgen van de coronacrisis. Voor hoeveel musea dat een redding is, is nog niet duidelijk. “Daar hebben we nu nog geen concrete gegevens over, het is nog wat pril. Wel is duidelijk dat de weggevallen inkomsten tot 1 juni hierdoor maar deels worden gecompenseerd. En per 1 juni mochten musea wel weer open”, zegt Janneke Visser van de Museumvereniging. 

Ondanks de aangekondigde steun heeft het Tassenmuseum in Amsterdam zijn deuren moeten sluiten. Dat lijkt niet het laatste museum te zijn. “Logischerwijs zou je zeggen dat er nog meer gaan volgen, maar dat is lastig te zeggen nu. Bij de volledige sluiting liepen wij als sector tien miljoen euro per week mis. Daarnaast zijn er musea die nog steeds niet open kunnen omdat ze bijvoorbeeld niet voor de anderhalvemeter afstand kunnen zorgen of omdat ze niet genoeg vrijwilligers hebben die niet tot de risicogroep behoren”, zegt Visser.

Een ander museum dat net als het Tassenmuseum dreigt om te vallen door de coronacrisis is het Klederdrachtmuseum in Amsterdam. Eigenaresse van het museum, Jolanda van den Berg, richtte een crowdfundactie op om het museum overeind te houden. “Maar dat gaat waarschijnlijk niet genoeg zijn. Ik denk dat ik later dit jaar de deuren moet sluiten”, zegt Van den Berg. 

Voor de crisis

Vóór de huidige crisis draaiden al veel, vooral kleinere musea, verlies. Visser: “Het is in de culturele sector sowieso moeilijk om echt geld te verdienen. Praktisch alle musea zijn non-profit. De laatste jaren hebben musea echter wel gezorgd voor meer eigen inkomsten. Vooral via extra bezoekers, omzet van hun winkel, horecainkomsten of zalenverhuur.” Toch zijn musea gemiddeld nog altijd voor ongeveer de helft afhankelijk van subsidies. 

Vóór de huidige crisis draaiden al veel, vooral kleinere musea, verlies. Visser: “Het is in de culturele sector sowieso moeilijk om echt geld te verdienen. Praktisch alle musea zijn non-profit. De laatste jaren hebben musea echter wel gezorgd voor meer eigen inkomsten. Vooral via extra bezoekers, omzet van hun winkel, horecainkomsten of zalenverhuur.” Toch zijn musea gemiddeld nog altijd voor ongeveer de helft afhankelijk van subsidies. 

Vóór de huidige crisis draaiden al veel, vooral kleinere musea, verlies. Visser: “Het is in de culturele sector sowieso moeilijk om echt geld te verdienen. Praktisch alle musea zijn non-profit. De laatste jaren hebben musea echter wel gezorgd voor meer eigen inkomsten. Vooral via extra bezoekers, omzet van hun winkel, horecainkomsten of zalenverhuur.” Toch zijn musea gemiddeld nog altijd voor ongeveer de helft afhankelijk van subsidies. 

Het Klederdrachtmuseum had voor de coronacrisis geen moeite om rond te komen. “Voor de coronacrisis liep het museum goed. Dat allemaal op eigen inkomsten, want ik krijg geen subsidies. Niet van de overheid, maar ook niet van de gemeente of de provincie. Ik krijg op dit moment wel geld van de overheid, maar dat is niet voor het museum en komt niet van het steunpakket voor de culturele sector”, zegt Van den Berg.

Toekomst

Visser wil niet spreken van een ‘schoonmaak’ in de museumwereld waarbij musea die al jaren verlies draaien omvallen. “Dat zou namelijk impliceren dat een museum per se winst moet maken om bestaansrecht te hebben. Een museum heeft vaak ook een maatschappelijke of educatieve waarde.”

Van den Berg ziet die maatschappelijke waarde van haar museum dan ook als een groot verlies mocht het museum verdwijnen. “Het is deel van ons cultureel erfgoed. Het is uniek in Nederland en laat een deel van onze historie zien. Vandaar dat ik hoop dat het blijft bestaan.”

Om in de toekomst in te spelen op een crisis zoals deze is lastig voor musea denkt Visser. “Musea mogen doorgaans geen grote buffer opbouwen. Dat komt omdat ze vaak subsidiegeld ontvangen en de subsidieverstrekkers stellen eisen aan de besteding daarvan. Subsidies zijn niet bedoeld om de kas te spekken. Dat beperkt hoeveel musea opzij mogen zetten.”

Dit is het laatste deel van Dossier Genieten, hieronder kun je het eerste deel van het onderzoek lezen:

One thought on “Coronacrisis zware klap voor museumsector

  1. Reply
    Met de tijd mee om grotere schade te voorkomen — Startpunt
    15/06/2020 at 15:37

    […] Coronacrisis zware klap voor museumsector […]

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Volg ons