Coronaboetes in strijd met de grondwet

Coronaboetes in strijd met de grondwet

Al vanaf de ingang van de intelligente lockdown op 23 maart worstelen politie en justitie met het uitdelen van coronaboetes, zelfs na de versoepelingen op 1 juni. Nu moet er van het RIVM een corona-noodwet komen, maar die zorgt voor discussie. 

Per 11 mei had de Nederlandse politie zo’n 8.800 coronaboetes uitgedeeld, dat blijkt uit onderzoek van de NOS. In vergelijking met andere Europese landen is dat vrij weinig. In de tabel hieronder is duidelijk te zien dat we bij lange na niet in de buurt komen bij landen als Frankrijk en Spanje als het gaat om aantallen. 

Desondanks is Nederland niet een op een te vergelijken met andere Europese landen als het gaat om coronaboetes. De prijzen van een coronaboete verschillen namelijk per EU-land, zoals in de onderstaande grafiek is weergeven. Als de politie je op de bon slingert, omdat je je niet gehouden hebt aan de corona-richtlijnen, ben je in Nederland als volwassene 390 euro kwijt. Als ondernemer kun je 4350 euro neertikken. 

Gevolgen 

Dit lijkt allemaal vrij duidelijk en simpel: je houdt je niet aan de regels, dus de politie schrijft een bekeuring. Het blijft daarbij echter niet alleen bij een financiële transactie, die volgens juristen vrij hoog is. Je krijgt ook een aantekening op je strafblad omdat het een strafbeschikking betreft en er wordt een proces-verbaal uitgeschreven. Dat kan tot gevolg hebben dat je als starter die naar baan zoekt niet aan een VOG (Verklaring Omtrent het Gedrag) kan komen. 

Dat laatste is volgens strafrechtadvocaat Justin Kötter minder ernstig dan je in eerste instantie zou denken. Op 26 mei werd de motie van de politieke partij DENK namelijk aangenomen in de Tweede Kamer, hierdoor krijg je geen justitiële aantekening meer bij een coronaboete. Kötter: “Voor de motie werd een eventuele coronaboete nog meegenomen in de afweging voor het verkrijgen van een VOG. Het gaat bij zo’n boete alleen niet om een ernstig strafbaar feit, dus over het algemeen moest dat goed gaan. Dat kun je natuurlijk op dat moment niet beloven.”

Nu de motie is aangenomen in de kamer wordt er niet meer gekeken naar de coronaboete op je strafblad bij het aanvragen van een VOG. “Het kan wel zo zijn dat er moeilijk wordt gedaan over de aantekening als je naar een ander land wil reizen”, zegt Kötter sceptisch. “Dus, het laatste woord zal daar nog niet over gezegd zijn.”

Noodwet

In Nederland ontstaat er een discussie over coronaboetes en duiken er bij zowel burgers als juristen belangrijke vraagstukken op. Wanneer houd je je niet aan de regels? Wat zijn de regels nou daadwerkelijk? En, nu het RIVM wil dat er een corona-noodwet komt die noodverordeningen vervangt, zijn de maatregelen niet in conflict met de bewegingsvrijheid van burgers in een democratische samenleving? 

Volgens strafrechtadvocaat Kötter valt er over dat laatste vraagstuk wel degelijk iets te zeggen: “We hebben nu te doen met die noodverordening en in plaats daarvan komt die wet. Als we alleen al kijken naar het begin: er is nog helemaal niet getracht om een samenleving in te richten zonder deze maatregelen.” 

Daarnaast is Kötter van mening dat de noodwet prematuur is. “Als er nog niet eens is geprobeerd een samenleving in te richten waarbij iedereen zich gewoon houdt aan de regels, snap ik niet waarom er naar zo’n groot middel moet worden gegrepen.” 

Bovendien waarschuwt de Nederlandse Orde voor Advocaten (NOvA) voor de beperkingen die de noodwet met zich meebrengt. Kijk bijvoorbeeld naar bewegings- en vergadervrijheden. “Denk ook aan het recht van betogen”, geeft Kötter aan. “Als je een demonstratie wilt organiseren zit je met de nodige problemen. Op het moment dat je beperkingen gaat maken op zulke belangrijke rechten, moet er worden nagegaan of alle minder beperkende middelen wel zijn benut.” 

Willekeur

De nieuwe corona-noodwet roept niet alleen vragen op over de inperkingen van grondrechten, maar ook op het gebied van handhaving. Hierbij speelt willekeur een rol volgens strafrechtadvocaat Kötter: “Je ziet dat mensen, waarbij helemaal niet duidelijk is wat er precies is gebeurd, een strafbeschikking krijgen. Terwijl er niet kan worden vastgesteld of zij in overtreding zijn geweest.” 

Aan de andere kant zijn er bewijzen van groepen mensen die zich niet aan de anderhalve meter afstand hebben gehouden. Kötter neemt de demonstratie in Amsterdam als voorbeeld. “Ik wil me niet mengen in de discussie over het achterliggende doel van wat heeft plaatsgevonden op de Dam, maar daarover kun je objectief vaststellen dat er geen anderhalve meter afstand is gehouden. Dus, met het gelijkheidsbeginsel in gedachte, verhoudt dat zich niet tot elkaar.”

Bezwaar

Mocht het zo zijn dat je een bekeuring krijgt van de politie omdat je je niet aan bepaalde corona-regels hebt gehouden, kan je volgens Justin Kötter in verzet gaan. “Simpel gezegd is de daadwerkelijke invulling van de regelgeving op dit moment volstrekt onduidelijk. Rechtspraak ter verduidelijking van deze regeling ontbreekt op dit moment. Door het instellen van verzet zal de zaak opnieuw worden bekeken en kan de eerder genomen beslissing worden ingetrokken.”

Daarnaast staat er op de website van de politie heel duidelijk dat er eerst wordt gewaarschuwd en daarna beboet. Toch blijkt het in de praktijk niet altijd te gebeuren. Ook daardoor kun je je verzetten tegen het betalen van de opgelegde coronaboete. 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Volg ons